WWW
Statystyki odwiedzin serwera
Skrypty CGI
PHP
Wstecz do opisu protokołów i porad

Prywatne strony WWW i wirtualne serwery WWW


   Historia WWW - World Wide Web (Ogólnoświatowej Pajęczyny) sięga roku 1995, kiedy to w Genewie w laboratorium CERN powstały pierwsze projekty udostępniania w sieci dokumentów opartych na tzw. hipertekście, stworzonych w języku HTML (HyperText Markup Language). Podstawową cechą języka HTML jest możliwość sformatowania dokumentu zrozumiałego dla wszystkich komputerów pracujących w sieci. Dzięki temu zaprojektowana w języku HTML strona wygląda w podobny sposób na wszystkich, często bardzo różniących się komputerach pracujących pod różnymi systemami operacyjnymi. Kolejną charakterystyczną cechą dokumentów udostępnianych przez serwery WWW jest istnienie w nich tzw. dowiązań - wyróżnionych miejsc, których wskazanie w prosty sposób przenosi nas do innej części dokumentu a nawet do innego dokumentu, znajdującego się często na innym serwerze WWW. Pierwsze projekty języka HTML dotyczyły formatowania stron czysto tekstowych, a możliwości opisu formatu strony były niewielkie. W miarę tworzenia nowych wersji języka HTML wzbogacono go m. in. o możliwość zamieszczania w dokumentach obrazu, dźwięku, animacji komputerowych, filmów wideo. Możliwe jest również tworzenie formularzy umożliwiających pobieranie informacji od użytkownika sieci i przekazywanie ich do serwera WWW.

   W celu stworzenia i zamieszczenia na serwerze platon własnych, prywatnych stron WWW musisz zaprojektować je w języku HTML. Możesz to zrobić posługując się zwykłym edytorem tekstowym po zalogowaniu się na Twoim koncie shellowym. Najwygodniej jednak posłużyć się w tym celu wyspecjalizowanym programem zwanym edytorem HTML, uruchamianym na Twoim lokalnym komputerze. Tradycyjne edytory HTML, np. doskonały polski program pajączek wspomagają budowę dokumentów HTML kontrolując i podpowiadając prawidłową składnię dokumentu, wymagają jednak znajomości standardu języka HTML. Druga grupa edytorów HTML, to tzw. edytory WYSIWYG (What You See Is What You Get - otrzymasz to co widzisz). Są to edytory nie wymagające znajomości języka HTML. Strona WWW projektowana jest w trybie graficznym, przy czym ostateczny efekt oglądany w przeglądarce WWW jest zbliżony do zaprojektowanego w edytorze. Oczywiście, tryb tworzenia strony, wymusza pewne uproszczenia składni języka HTML, nie można też korzystać ze wszystkich jego możliwości. Obszerny zbiór graficznych edytorów HTML dla rodziny systemów MS Windows zaprezentowany został na stronie Tucows Inc.. Znanym programem tego typu jest też program FrontPage firmy Microsoft.

   Dokumenty opracowane w języku HTML (o nazwach zwyczajowo kończących się rozszerzeniem .html lub .htm) stanowiące zawartość Twojego serwisu WWW muszą zostać umieszczone w podkatalogu public_html (i ewentualnie jego podkatalogach) w Twoim katalogu domowym. W celu skopiowania plików z Twojego lokalnego komputera na serwer platon możesz posłużyć się protokołem ftp lub (bezpieczniej) scp. Prosimy o zwrócenie uwagi, że w systemie unix rozróżniane są wielkie i małe litery w nazwach plików. Nazwy plików, do których odwołujesz się w Twoich dokumentach HTML muszą być identyczne z rzeczywistymi nazwami plików na Twoim koncie shellowym. Najlepiej jest więc przyjąć zasadę używania wyłącznie małych liter w nazwach plików i nie stosowania w nich polskich znaków diakrytycznych. Jeśli jesteś właścicielem wirtualnego serwera WWW, katalog public_html ze wszystkimi niezbędnymi do prawidłowego działania prawami dostępu, zostanie utworzony przez administratora serwera platon. Jeśli nie wykupiłeś serwera wirtualnego, musisz samodzielnie utworzyć katalog public_html. Możesz w tym celu użyć tego samego programu, który posłuży Ci do transmisji plików. Możesz również zalogować się na swoim koncie shellowym przy pomocy protokołu telnet lub (lepiej) ssh i wykonać sekwencję komend:

cd - przejdź do katalogu domowego
mkdir public_html - utwórz podkatalog public_html
chmod o+x . - nadaj wszystkim użytkownikom (a więc i serwerowi WWW) prawo przeszukania katalogu domowego
chmod o+x public_html - nadaj wszystkim użytkownikom (a więc i serwerowi WWW) prawo przeszukania katalogu public_html

   Możesz także uruchomić program (skrypt shellowy) o nazwie public_html, który wykona za Ciebie te 4 komendy. Zwróć uwagę, że przyznanie użytkownikom prawa przeszukania katalogu ("x") nie oznacza równoczesnego nadania prawa jego odczytu ("r"). W takim przypadku inni użytkownicy serwera (w tym serwer WWW) nie mogą sprawdzić (wylistować) zawartości Twojego katalogu domowego ani jego podkatalogu public_html, mogą jedynie sprawdzić istnienie w nich zbioru o znanej sobie nazwie. Strona startowa (początkowa) twojego serwisu WWW powinna mieć nazwę: index.html, ewentualnie: index.htm, index.shtml, index.php, index.php4, index.php3 lub index.cgi. Serwer WWW stara się odnaleźć stronę początkową zawsze w podanej powyżej kolejności. Jeśli więc w katalogu public_html znajduje się plik o nazwie "index.html" (np. umieszczona tam przez administratora strona - "zatyczka", informująca o tym, że serwis jest "w budowie") oraz Twój plik o nazwie "index.htm", serwer WWW będzie nadal udostępniał ten pierwszy plik jako stronę początkową. Jeśli nie jest to zgodne z Twoimi intencjami, musisz usunąć ten plik lub zmienić mu nazwę. Prosimy również o zwrócenie uwagi, że serwer WWW musi mieć możliwość odczytu wszystkich plików, składających się na Twój serwis WWW. Jest to domyślne ustawienie dla wszystkich tworzonych przez Ciebie plików (również tych przesłanych na Twoje konto przy pomocy protokołu ftp lub scp, na ogół nie musisz się więc tym kłopotać. Z poziomu shella unixowego możesz nadać prawo odczytu danego pliku wszystkim użytkownikom, wydając komendę: "chmod o+r nazwa_pliku". Taki sam efekt dla wszystkich plików w bieżącym katalogu uzyskasz wydając komendę: "chmod o+r *". Natomiast polecenie "ls -l" wyświetli Ci wykaz plików znajdujących się w Twoim bieżącym katalogu, wyglądający mniej więcej tak:

   Każda pozycja zawierająca opis pliku (lub katalogu) rozpoczyna się od ciągu 10 znaków opisujących prawa dostępu do pliku (oraz jego typ). Z punktu widzenia przygotowywanego serwisu WWW musisz zwrócić uwagę na pierwszy znak opisu (zawarty na rysunku w niebieskiej ramce) opisujący typ pliku i na trzy ostatnie znaki (zawarte w żółtej ramce) opisujące prawa dostępu do pliku dla wszystkich użytkowników. Dla zwykłych plików (symbol "-" w polu typu pliku) uprawnienia dla wszystkich użytkowników powinny być ustawione na "r--" (tylko prawo odczytu). Dla katalogów (symbol "d" w polu typu pliku) odpowiednie prawa dostępu powinny być ustawione na "r-x" (prawa odczytu i przeszukania).

   Twój prywatny serwis WWW dostępny jest pod adresem:

http://platon.man.lublin.pl/~nazwa_Twojego_konta
(zwróć uwagę na obowiązkowy znak tyldy "~"). Jeśli wykupiłeś wirtualny serwer WWW, dostępny jest on dodatkowo pod adresem uzgodnionym z administratorem serwera platon. Na ogół jest to adres postaci:
http://www.twoja.domena/    (np.: http://www.firmakrzak.lublin.pl)